Sfeerbeeld van een homoseksueel stel stapt in het huwelijk bij tekst over LHBTI en mensenrechten
Dossier

LHBTI

Ben je lesbisch, homoseksueel, biseksueel, transgender of ben je een intersekse persoon? Dan kan het zijn dat je gediscrimineerd wordt. Want hoewel Nederlanders steeds positiever zijn over LHBTI’ers, komen pesterijen, intimidatie en kwetsend gedrag nog steeds voor. Iedereen heeft in Nederland dezelfde rechten. Het College beschermt de rechten van mensen die met dit soort discriminerende situaties te maken krijgen.

LHBTI: over welke groep gaat het?

LHBTI staat voor lesbische vrouwen (L), homoseksuele mannen (H), biseksuelen (B), transgenders (T) en intersekse personen (I). De betekenis van de LHB-groep is inmiddels algemeen bekend in Nederland. Dat geldt in mindere mate voor transgender- en intersekse personen. Transgender personen zijn mensen die een verschil ervaren tussen hun beleving of expressie van gender en het geslacht dat hen bij de geboorte is toegekend. Intersekse personen zijn geboren met een lichaam dat biologisch gezien niet voldoet aan de standaard definitie van vrouw of man. 

Positiever over LHBTI’ers

Nederland behoort tot de landen in Europa die het meest positief zijn over LHBTI’ers. In 2006 was 15% van de Nederlanders negatief over homo- en biseksualiteit. Nu is dat gedaald tot 7%. Over transgender personen denkt 10% van de Nederlanders negatief. Deze houding tegenover LHBTI’ers is in alle groepen van de bevolking te zien. Ook bijvoorbeeld religieuze personen of ouderen zijn steeds positiever. 

Maar niet zonder problemen

Toch krijgen mensen uit de LHBTI-groep nog regelmatig te maken met problemen. Op het werk bijvoorbeeld. Maar ook in het onderwijs, de openbare ruimte en woonomgeving, bij het uitoefenen van sport of in de zorg worden LHBTI’ers niet altijd gelijk behandeld. Nederlanders lijken LHBTI’ers te accepteren, mits die niet teveel afwijken van het gangbare beeld van mannen en vrouwen. Zichtbaar jezelf zijn, heeft risico’s voor LHBTI’s.

LHBTI en werk

De problemen van homoseksuelen en biseksuelen op het werk hebben te maken met vervelende opmerkingen of grapjes die verwijzen naar hun seksuele voorkeur. Het is niet altijd echte discriminatie, maar het wordt wél als kwetsend ervaren. Transgender personen zijn vaak sociaal geïsoleerd, werkloos of werken onder hun niveau. Ook durven ze op hun werk niet altijd zichzelf te zijn. Ze werken regelmatig onder hun opleidingsniveau, de arbeidsuitval is hoog en ze zijn relatief vaak arbeidsongeschikt. Intersekse personen durven vaak niet open te zijn over hun conditie.

LHBTI en onderwijs

Ook op school krijgen LHBTI’ers regelmatig te maken met pestgedrag en discriminatie. Dit geldt zowel voor docenten als voor leerlingen. Voorlichting over seksuele diversiteit op scholen is om die reden sinds 2012-2013 verplicht. Veel scholen vinden het belangrijk om de acceptatie van LHBTI’ers te bevorderen. Dit kan bijvoorbeeld door seksuele diversiteit een verplicht onderdeel te maken van docentenopleidingen. Gelukkig daalt het aantal jongeren dat uitingen van homoseksualiteit afkeurt de laatste jaren.

LHBTI en sport

Wat doe je met omkleden en douchen? En wat zeg je over kwetsende opmerkingen van je sportteamgenoten? Veel transgender- en intersekse personen vinden het moeilijk om te gaan sporten. Dit geldt in mindere mate ook voor LHB’ers. Er zijn nauwelijks verschillen tussen LHB’ers en hetero’s in hoeveelheid sporten en bewegen. Maar heteroseksuelen (met name mannen) sporten vaker in clubverband dan LHB’ers. Het aangaan van een clublidmaatschap vormt toch een drempel omdat men bang is voor pestgedrag en negatieve reacties van club- en teamgenoten. Homoseksuele teamsporters die zich eenmaal hebben aangemeld voelen zich over het algemeen juist wel geaccepteerd in hun team. 

LHBTI en zorg

LHBTI’ers hebben net als iedereen recht op goede zorg. Die is nu niet altijd voldoende voor handen. Voor dit probleem heeft het College aandacht gevraagd bij de overheid. Andere problemen zijn de lange wachtlijsten voor deskundige zorg voor transgender- en intersekse personen. Ook moet de behandeling van álle geslachtskenmerken voor transgenders worden vergoed. Ander punt van aandacht: om baanbehoud en kansen op banen voor transgenders te bevorderen is transitieverlof (net zoals zwangerschapsverlof voor zwangere vrouwen) mogelijk een oplossing.

LHBTI en veiligheid

Veel LHBTI’ers voelen zich niet veilig in hun woonomgeving of op straat. Vaker dan anderen krijgen ze te maken met negatieve reacties, uitsluiting, pesten of geweld als zij zichzelf willen zijn. Woningbouwverenigingen voldoen niet altijd aan hun plicht om te zorgen voor een discriminatievrije woonomgeving. Veiligheid van LHBTI-ers moet hoger op de agenda van de landelijke en plaatselijke overheid.

Het College en LHBTI

Het College voor de Rechten van de Mens zet zich op verschillende manieren in voor LHBTI’ers. Je kunt zelf een melding maken van discriminatie en een zaak starten.

Daarnaast adviseert het College de overheid en andere organisaties hoe zij de gelijke rechten van LHBTI’ers kunnen bewaken en bevorderen. Belangrijke punten zijn uitbreiding van artikel 1 van de Grondwet met seksuele gerichtheid en de aanpassing van de Algemene wet gelijke behandeling voor transgender- en interseksepersonen.

     

    Wil je iets kwijt over dit onderwerp?