Toegelicht

Stemmen met een beperking: wat zijn je rechten?

10 juni 2014 - Laatste update 26 januari 2016

Mensen met een beperking die willen stemmen lopen regelmatig tegen problemen aan. Bijvoorbeeld omdat zij visueel beperkt zijn en er geen stembiljetten in braille beschikbaar zijn. Of omdat een stemlokaal of het stemhokje niet toegankelijk is voor mensen in een rolstoel. Is de overheid verplicht maatregelen te treffen om te zorgen dat mensen met een beperking kunnen stemmen?

Stemmen met een beperking: wat zijn je rechten?

Wat speelt er?

Op 18 maart mag iedereen weer naar de stembus voor de Provinciale Statenverkiezingen. Maar stemmen is niet voor iedereen zo vanzelfsprekend. Tijdens de Europese verkiezingen in 2014 bijvoorbeeld kon een aantal mensen met een beperking hun stem niet uitbrengen. In de gemeente Sittard-Geleen wilde een man met Parkinson stemmen. Maar zijn handen trilden zo erg dat hij geen volmacht voor zijn meegekomen dochter kon invullen. De medewerkers van het stemlokaal weigerden daarom hem een stembiljet te geven. In Den Haag wilde een man met een verstandelijke beperking stemmen. Hij had zijn vader meegenomen om hem te helpen bij het aanvinken van een hokje. Het stembureau ging er niet mee akkoord dat hij bij het stemmen werd geholpen. Hierdoor kon hij zijn stem niet uitbrengen.

Mensenrechten

In Nederland heeft iedereen boven de 18 jaar recht op politieke participatie. Dit betekent dat zij het recht hebben om te stemmen en om aan de politiek deel te nemen. Dit staat zowel in nationale als in internationale regels. In het VN verdrag inzake de rechten van personen met een handicap staat expliciet dat personen met een beperking politieke rechten hebben. Mensen met een beperking moeten dus in staat worden gesteld hun stem uit te brengen. Staten die partij zijn bij dit verdrag moeten er voor zorgen dat stemprocedures, -faciliteiten en voorzieningen adequaat, toegankelijk en gemakkelijk te begrijpen zijn. Daarnaast zegt het verdrag dat mensen met een beperking ondersteund mogen worden bij het uitbrengen van hun stem. De persoon in kwestie moet zelf kunnen kiezen wie deze ondersteuning biedt.

Naar verwachting zal Nederland het VN verdrag volgend jaar bekrachtigen. Hierop vooruitlopend heeft het kabinet aangekondigd de Kieswet zodanig aan te passen dat meer stemlokalen toegankelijk worden voor mensen met een beperking. Het College heeft in een advies aangegeven dat de overheid meer moet doen om er voor te zorgen dat mensen met een beperking hun stemrecht kunnen uitoefenen. Alle stemlokalen moeten toegankelijk worden gemaakt voor mensen met een beperking. Stembiljetten moeten toegankelijker worden gemaakt voor bijvoorbeeld mensen met een visuele beperking. Ook adviseert het College de regering te onderzoeken op welke manier mensen met een verstandelijke beperking hun stemrecht beter kunnen uitoefenen.

In de media

Datum

Titel artikel Bron
23-05-2014 Weggestuurd bij stemlokaal om handicap Gastvrijezorg.nl
23-05-2014 Gehandicapten gejorist bij stemlokaal Sp!tsnieuws.nl
23-05-2014 Gehandicapten weggestuurd Thepostonline.nl

Wil je iets kwijt over dit onderwerp?