Toegelicht

Bootvluchtelingen

3 december 2013 - Laatste update 26 januari 2016

Ieder jaar komen tientallen en recent zelfs honderden migranten om het leven in de Middellandse zee, in hun poging vanuit Noord-Afrika per boot Europa te bereiken.

Bootvluchtelingen

Wat speelt er?

De migranten komen uit Syrië, Somalië en Eritrea. Zij ontvluchten hun land vanwege mensenrechtenschendingen en gevaar voor lijf en leden. Zij hopen in Europa asiel en bescherming te vinden. Anderen wagen de oversteek in de hoop op een beter bestaan. De oversteek is een riskante onderneming, waarbij mensensmokkelaars tegen hoge bedragen de overtocht aanbieden in onzeewaardige bootjes met vaak te weinig water en voedsel aan boord.

Recentelijk is er meer aandacht voor deze menselijke drama’s, waarbij migranten in zeenood raken en verdrinken. Eurocommissaris Cecilia Malmström presenteerde onlangs een voorstel voor verbetering van de zoek- en reddingsacties in de Middellandse zee, zodat drenkelingen worden gered. Op de komende EU-top begin december bespreken staats- en regeringsleiders deze problematiek.

Mensenrechten

Het VN-zeerechtverdrag bepaalt dat schepen en autoriteiten de plicht hebben om mensen in zeenood te redden en zo nodig naar de dichtstbijzijnde haven te brengen. Hoewel deze verplichting duidelijk is, blijkt in de praktijk dat dat niet altijd gebeurt, zoals gedocumenteerd in het rapport van de parlementaire vergadering van de Raad van Europa onder de titel : “Lives lost in the Mediterrean Sea, who is responsible?”.

Verder geldt dat vluchtelingen, dus mensen die hun land ontvluchten vanwege mensenrechtenschendingen, het recht hebben hun land te ontvluchten om elders bescherming te zoeken. Dat is onder meer neergelegd in de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens, het EU-Handvest en het VN Vluchtelingenverdrag. Het zogenoemde non-refoulementbeginsel bepaalt dat een vluchteling niet mag worden teruggestuurd naar een land waar hij of zij te vrezen heeft voor vervolging. Het Europese Hof voor de rechten van de mens heeft in het zogenoemde Hirsi arrest bepaalt dat het non-refoulementbeginsel ook geldt op zee.

In EU-verband gelden afspraken over een gemeenschappelijk asiel- en migratiebeleid (GEAS), zijn er afspraken over bewaking van de EU-buitengrenzen en over de verantwoordelijkheid om te bepalen wie vluchteling is. Ten aanzien van redding op zee en bescherming van vluchtelingen gelden mensenrechtelijke kaders die een leidraad dienen te vormen bij de besluitvorming over dit onderwerp, o.a. tijdens de komende EU-top van staats- en regeringsleiders op 19 en 20 december a.s.

In de media

Datum

Titel artikel Bron
25-10-2013Rutte wil geen bootvluchtelingen opnemen NRC
25-10-2013800 bootvluchtelingen gered bij Italië RTL nieuws
03-10-2013Vluchtelingendrama bij Lampedusa NOS

Wil je iets kwijt over dit onderwerp?