De vijf belangrijkste knelpunten voor mensen met een beperking in Nederland

6 oktober 2015 - Laatste update 27 januari 2016

De Nederlandse samenleving is nog lang niet toegankelijk voor iedereen. Vaak ervaren mensen met een beperking belemmeringen tijdens alledaagse activiteiten zoals het gebruik kunnen maken van het openbaar vervoer of het internet. Helaas blijven deze belemmeringen vaak onopgemerkt en onderbelicht. De week van toegankelijkheid, die deze week plaatsvind, brengt daar verandering in. De week staat in het teken van het in kaart brengen van barrières en het creëren van zichtbaarheid en bewustwording. In het kader van deze week kijkt het College vooruit naar de goedkeuring van het VN-Verdrag Handicap. Dit verdrag vertelt wat landen moeten doen om te komen tot een inclusieve samenleving.

De vijf belangrijkste knelpunten voor mensen met een beperking in Nederland

Toegankelijkheid in Nederland: stand van zaken

Naar verwachting ratificeert het kabinet het VN Verdrag Handicap begin volgend jaar. Het College wordt dan officieel toezichthouder op de naleving van het verdrag door de overheid. In aanloop naar de goedkeuring, identificeerde het College in 2014, samen met verschillende stakeholders, de vijf belangrijkste knelpunten die mensen met een beperking ervaren in de samenleving:

  1. Een belangrijke barrière die mensen met een beperking ervaren is de gelimiteerde toegankelijkheid tot het openbaar vervoer en openbare gebouwen. Deze gelimiteerde toegang levert met name problemen op voor rolstoelgebruikers en mensen met een visuele beperking. Ook regels, zoals te korte haltetijden bij busstations, zorgen voor vervelende ervaringen.
  2. Daarnaast is informatie nog niet altijd even gemakkelijk toegankelijk voor mensen met een beperking. Zo leveren pinautomaten, touchscreens, ontoegankelijke websites en digitale informatieschermen zoals op stations vaak problemen op.
  3. In het onderwijs worden er helaas nog niet altijd doeltreffende aanpassingen getroffen voor leerlingen met een beperking. Ook weten leraren te weinig over welke aanpassingen er beschikbaar zijn en hoe die moeten worden ingezet voor de leerlingen.
  4. Op de arbeidsmarkt worden de capaciteiten van mensen met een beperking vaak niet juist ingeschat en bestaat er op de werkvloer onbegrip voor mensen met een beperking.
  5. Ook ervaren mensen met een beperking problemen die de persoonlijke integriteit raken. Die liggen met name bij gedwongen behandeling, medicatie en dwang in zorginstellingen. Daarnaast lopen mensen met een beperking vaak tegen bureaucratie aan.

Hoe nu verder?

Bovenstaande punten illustreren dat er nog veel terrein te winnen valt op het gebied van een toegankelijke samenleving voor iedereen. De belofte van het kabinet om het VN-Verdrag Handicap nog in 2015 te ratificeren is een belangrijke stap in de goede richting. Dit VN Verdrag belooft de invoering van belangrijke aanpassingen en verbeteringen voor mensen met een chronische ziekte of handicap. Het College zal bij de invoering van dit VN Verdrag een belangrijke rol spelen.

Waarom is het verdrag belangrijk?

Eén op de acht Nederlanders heeft een langdurige beperking en ruim een kwart van de Nederlanders heeft een chronische ziekte. Zij hebben nog altijd een achtergestelde positie, waardoor zij niet volwaardig aan de samenleving kunnen meedoen. Goedkeuring van het verdrag in Nederland is van belang omdat – ondanks het bestaan van wetten, regelgeving en beleid – de positie van mensen met een beperking nog altijd te wensen over laat. In het verdrag staat wat de overheid moet doen om ervoor te zorgen dat de positie van mensen met een beperking verbetert.