Discriminatie uitgelegd

Sfeerbeeld van vrouw met boek bij informatie over discriminatie

Niemand wil gediscrimineerd worden. En niemand wil ervan beschuldigd worden. Discriminatie ligt erg gevoelig. Toch komt discriminatie overal voor in Nederland. Het lastige is dat iedereen discriminatie anders ervaart. Wat jij als grap bedoelt, kan voor een ander kwetsend zijn. Bij discriminatie gaat het om het gevolg, niet de intentie. Het is belangrijk discriminatie te herkennen en aan te pakken.

Wat is discriminatie?

Discriminatie is het anders behandelen, achterstellen of uitsluiten van mensen op basis van (persoonlijke) kenmerken. Deze kenmerken worden discriminatiegronden genoemd. Op deze gronden mag je niet gediscrimineerd worden:

  • geslacht, genderidentiteit en -expressie;
  • ras;
  • leeftijd;
  • nationaliteit;
  • godsdienst en levensovertuiging;
  • politieke overtuiging;
  • seksuele gerichtheid;
  • burgerlijke staat;
  • handicap of chronische ziekte;
  • arbeidsduur;
  • vast of tijdelijk arbeidscontract.
     

Niet alles is discriminatie. Word je afgewezen omdat je zonder rijbewijs solliciteert naar een baan als vrachtwagenchauffeur? Dan is dat terecht. Maar word je afgewezen omdat je vrouw, zwart, moslim of homo bent? Dan kan er sprake zijn van discriminatie. En dat is tegen de Algemene wet gelijke behandeling. Discriminatie is dus niet het maken van onderscheid, maar van verboden onderscheid.

Stereotypen en vooroordelen kunnen leiden tot discriminatie 

Onze hersenen kunnen niet zonder vooroordelen en stereotypen. Ze helpen bij het ordenen van alle informatie en indrukken die je dagelijks moet verwerken. Zo is een tijger gevaarlijk. En ga je op zoek naar een agent in een menigte? Dan kijk je naar een uniform. Vooroordelen en stereotypen maken het dus makkelijker om te selecteren, maar ze hebben ook risico’s. Bijvoorbeeld als ze gebaseerd zijn op kenmerken zoals afkomst, geslacht, seksuele voorkeur of geloof. Zo is onbewuste discriminatie vaak het gevolg van stereotypering en kunnen zowel stereotypen en vooroordelen worden gebruikt om discriminerende acties te rechtvaardigen.

Sfeerfoto van het gebouw van het College voor de Rechten van de Mens

De Nederlandse wet over discriminatie

In artikel 1 van de Nederlandse Grondwet staat dat iedereen die zich in Nederland bevindt in gelijke gevallen gelijk moet worden behandeld. Daarnaast zijn er specifieke wetten die onze gelijkheid beschermen.

Bekijk wat de Nederlandse wet over discriminatie zegt

Wat kun je doen bij discriminatie?

Je kunt op verschillende momenten het gevoel krijgen dat je te maken hebt met discriminatie. Heb je bijvoorbeeld het idee dat je contract niet is verlengd omdat je zwanger bent, je op je werk te maken hebt met pesterijen om je culturele achtergrond? Of mag je een winkel niet in omdat je door je visuele beperking afhankelijk bent van een geleidehond? Of is er iets anders aan de hand waarbij er onderscheid wordt gemaakt op persoonlijke kenmerken? Dan bestaat de kans dat je te maken hebt met discriminatie. Je kunt dan:

  1. Een melding doen bij het College en eventueel een verzoek om een oordeel indienen als je denkt dat je door een organisatie gediscrimineerd bent.
  2. Een klacht indienen bij de organisatie door wie jij je gediscrimineerd voelt. Een anti-discriminatiebureau kan je hier eventueel bij begeleiden. 
  3. Een anti-discriminatiebureau in jouw regio om advies of juridische bijstand vragen.
  4. Aangifte doen bij de politie. Hier kan je ook terecht als je bijvoorbeeld op straat te maken hebt gehad met discriminatie.

Kom je er niet uit? Neem dan contact met ons op. Wij denken mee over de situatie en geven je advies over wat je kunt doen.

Wil je iets kwijt over dit onderwerp?