Toegelicht

‘Waardigheid en trots. Liefdevolle zorg voor onze ouderen’

27 februari 2015 - Laatste update 26 januari 2016

Op 10 februari 2015 stuurde de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Van Rijn, een Plan voor verbetering van de kwaliteit van verpleeghuizen naar de Tweede Kamer. Op 19 maart besprak de Tweede Kamer het plan met de staatssecretaris.

‘Waardigheid en trots. Liefdevolle zorg voor onze ouderen’

Wat speelt er?

De afgelopen maanden publiceerden de media schrijnende verhalen over ouderen die geen goede persoonlijke verzorging krijgen, lang in incontinentieluiers wachten op verschoning, in nachtkleding de dag doorbrengen, ondervoed zijn, niet de juiste medicatie krijgen, in hun bewegingsvrijheid zijn beperkt en vereenzamen. Het personeel is overbelast en heeft onvoldoende tijd om alle cliënten de zorg te bieden die zij nodig hebben. Ook de Inspectie Gezondheidszorg (IGZ) constateert tekortkomingen. In een rapport van juni 2014 concludeerde de IGZ dat verbetering van de kwaliteit langzaam gaat. De sector zelf geeft aan dat het beeld genuanceerder ligt en dat het bepaald niet zo is dat in alle verpleeghuizen de zorg onder de maat is.

De berichtgeving leidde tot veel aandacht in de Tweede Kamer, die bij staatssecretaris Van Rijn aandrong op maatregelen. Op 10 februari 2015 stuurde de staatssecretaris de Kamer een plan over het verbeteren van de kwaliteit van verpleeghuizen. Doel van het verbeterplan is: het wegnemen van de risico’s op kwaliteitstekorten en het centraal stellen van de relatie tussen de cliënt, zijn naasten en professional ten behoeve van liefdevolle zorg voor ouderen. Op 19 maart besprak de Tweede Kamer het plan met de staatssecretaris. In aanloop naar het debat wees het College de Kamer op de mensenrechten van deze kwetsbare groep.

De regels voor toelating tot een verpleeghuis zijn veranderd. Alleen mensen die de hele dag zorg of toezicht nodig hebben, komen nog in aanmerking voor opname in een verpleeghuis. Dit is geregeld in de Wet langdurige zorg die op 1 januari 2015 in werking trad. Dat betekent dat cliënten van verpleeghuizen een grote zorgbehoefte hebben. Dit zijn niet alleen ouderen, maar bijvoorbeeld ook mensen met een beperking. Het verbeterplan gaat alleen over ouderen in verpleeghuizen.

Wat heeft dit met mensenrechten te maken?

Het is vanzelfsprekend dat ook ouderen in instellingen mensenrechten hebben. De internationale normen vragen van de overheid extra aandacht en inspanning voor mensen in een kwetsbare situatie, zoals cliënten van verpleeghuizen. Dat is nodig om ervoor te zorgen dat ook zij hun mensenrechten kunnen uitoefenen. De overheid heeft als taak bestuurders van zorginstellingen en zorgprofessionals ervan te doordringen wat de mensenrechten zijn die voor hun werk belangrijk zijn. De overheid moet erop toezien dat die mensenrechten in de praktijk worden nageleefd. Verpleeghuizen hebben ook een eigen verantwoordelijkheid om mensenrechten te beschermen.

Begin 2014 nam het Comité van Ministers van de Raad van Europa een aanbeveling aan over de bevordering van mensenrechten van ouderen. De beginselen in dit document gaan over leven in waardigheid en veiligheid, vrij van discriminatie, eenzaamheid, geweld, verwaarlozing en misbruik en zo autonoom mogelijk. Deze beginselen geven nadere invulling aan de mensenrechten van ouderen en bieden een goed handvat voor zorgprofessionals.

Wat doet het College?

Het College onderzoekt de mensenrechten van ouderen in verpleeghuizen. Daarbij laat het zien hoe mensenrechten van belang zijn voor de cliënten. Daarnaast bezoekt het College een aantal verpleeghuizen voor gesprekken met cliënten, personeel en leidinggevenden en om te observeren hoe de situatie op de werkvloer is. Wat gaat goed, wat niet, en waarom gaan zaken wel of niet goed. Het College besteedt daarbij aandacht aan basale dagelijkse aspecten, zoals persoonlijke verzorging, eten en drinken en de dagbesteding. In dit kwalitatieve onderzoek staat de cliënt centraal. Er is veel aandacht voor de autonomie en bejegening: in hoeverre kunnen cliënten zelf bepalen hoe hun leven in het verpleeghuis eruitziet en op welke wijze met hen wordt omgegaan. Naar verwachting verschijnt het rapport vóór de zomer van 2015.

Wat schrijven de media hierover?

Datum

Titel artikel Bron
10-2-2015Zo wil Van Rijn de verpleeghuiszorg verbeteren RTLnieuws
11-2-2015Oppositie kritisch over verpleeghuisplanNOS

Wil je iets kwijt over dit onderwerp?