Toegelicht

Status naturalisatie van staatloze kinderen zonder verblijfsrecht

12 november 2014 - Laatste update 26 januari 2016

De plannen van de overheid om staatloze kinderen de mogelijkheid te geven het Nederlanderschap te verweren, kan mensenrechtelijk niet door de beugel.

Status naturalisatie van staatloze kinderen zonder verblijfsrecht

Wat speelt er?

Staatloze kinderen met een verblijfsvergunning kunnen de Nederlandse nationaliteit krijgen. Staatloze kinderen die hier zijn geboren zonder een verblijfsvergunning hebben dit recht niet. Dit is ingrijpend. Deze kinderen zijn extra kwetsbaar voor discriminatie en achterstelling omdat zij geen verblijfsrecht hebben en als staatlozen door geen enkele staat worden beschermd.

De staatsecretaris wil daarom regelen dat ook staatloze kinderen die hier zijn geboren en geen verblijfsvergunning hebben, de mogelijkheid krijgen om te naturaliseren.

In de praktijk zal de regeling vaak tot gevolg hebben dat de ouders van de minderjarige ook een verblijfsvergunning krijgen. Voor de staatssecretaris is dit een reden om als voorwaarde te stellen dat de ouders moeten aantonen dat zij geen misbruik maken van de regeling. De staatssecretaris wil voorkomen dat ouders hun kind bewust staatloos maken door bijvoorbeeld de geboorte van het kind (in het buitenland) niet aan te melden. Van ouders wordt dus verlangd dat zij eerst aantonen dat het kind niet de nationaliteit heeft van een ander land. Een andere voorwaarde is, dat de ouders een voorgenomen uitzetting niet tegenwerken.

Wat heeft dit met mensenrechten te maken?

Het stellen van deze extra voorwaarden aan ouders van hier geboren staatloze kinderen is in strijd met mensenrechten die in verschillende verdragen vastliggen. De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens bepaalt dat iedereen recht heeft op een nationaliteit. Daarnaast is Nederland op grond van het Kinderrechtenverdrag en het Verdrag tot beperking van staatloosheid verplicht om ieder staatloos kind dat hier is geboren, dus zowel met als zonder een verblijfsvergunning, de mogelijkheid te geven om zich te naturaliseren.

De staatssecretaris wil dit nu regelen maar stelt aan ouders van kinderen zonder een verblijfsvergunning extra eisen: zij moeten ook aantonen dat er geen sprake is van misbruik en dat het kind niet reeds de nationaliteit heeft van een ander land. Voor staatloze ouders, die door geen enkele staat worden beschermd, is het echter zeer lastig om dit aan te tonen. Terwijl het juist de staat is, die bij een vermoeden van misbruik moet aantonen dat dit vermoeden juist is. Een aanwijzing hiervoor geeft Guideline 4 van de UNHCR. Die vermeldt dat op de staat de bewijslast rust om aan te tonen dat het kind een nationaliteit heeft of heeft gehad. In feite maakt deze eis dat voor staatloze kinderen zonder een verblijfsvergunning het zeer moeilijk, zo niet onmogelijk, wordt om de Nederlandse nationaliteit te verwerven. Hiermee handelt de staatssecretaris in strijd met de mensenrechtenverdragen.

Een andere eis van de staatsecretaris is dat de ouders hun uitzetting niet mogen tegenwerken. Ook deze voorwaarde is een inperking van het recht op nationaliteit van staatloze kinderen en daarmee in strijd met de rechten van deze kinderen die in mensenrechtenverdragen zijn vastgelegd.

Wil je iets kwijt over dit onderwerp?