Toegelicht

Passend onderwijs

18 februari 2014 - Laatste update 2 augustus 2017

Passend onderwijs moet ertoe leiden dat leerlingen met een beperking niet langer thuis zitten.

Passend onderwijs

Wat speelt er

Vanaf 1 augustus 2014 geldt de Wet passend onderwijs voor alle basis- en middelbare scholen. Nu de open dagen in volle gang zijn, wordt duidelijk dat zowel ouders als scholen niet weten wat passend onderwijs precies van hen verlangt. Wat houdt de zorgplicht precies in? Welke ondersteuning mag een leerling of ouder vragen? En in hoeverre moet een school daarin tegemoet komen? Veel is nog onduidelijk voor scholen en voor ouders.

Passend onderwijs

Passend onderwijs moet ertoe leiden dat leerlingen met een beperking niet langer thuis zitten, omdat zij telkens bij aanmelding door een school geweigerd worden. Daarom wordt de school waar een leerling met een (extra) ondersteuningsbehoefte zich aanmeldt, verantwoordelijk voor de plaatsing van de leerling, waar dan ook. Dat betekent dat als plaatsing niet mogelijk is op de school waar de leerling zich meldt, het schoolbestuur verplicht is te zorgen voor passend onderwijs op een andere school. Daarnaast wordt bij de invoering van passend onderwijs de leerlinggebonden financiering afgeschaft. In plaats daarvan krijgen scholen of samenwerkingsverbanden van scholen geld om de (extra) ondersteuning te regelen. Zij moeten daar afspraken over maken.

Kritiek

Verschillende organisaties zoals de Algemene Rekenkamer en de CG-Raad zijn kritisch over de invoering van passend onderwijs. Is het reguliere onderwijs er wel klaar voor om leerlingen de extra ondersteuning te bieden? Vooral in combinatie met de bezuinigingen en de druk die op scholen ligt om te excelleren. Recentelijk bracht de Evaluatie Commissie Passend Onderwijs (ECPO) een rapport uit waarin zij de invoering van het passend onderwijs ‘code oranje’ geeft omdat scholen er volgens de ECPO nog niet klaar voor zijn.

Mensenrechten

Gelijke behandeling

Nu al hebben leerlingen met een beperking recht op ondersteuning om als dat mogelijk is onderwijs te volgen op de school van hun keuze. Artikel 1 van de Grondwet bepaalt dat iedereen die zich in Nederland bevindt, in gelijke gevallen gelijk behandeld moet worden. Dat geldt ook voor mensen met een beperking. Het verbod van discriminatie is verder uitgewerkt in de gelijkebehandelingswetgeving. In de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte is vastgelegd dat leerlingen met een beperking recht hebben op gelijke behandeling in het onderwijs. Het is verboden leerlingen met een beperking uit te sluiten bij:

  • de toegang tot het onderwijs
  • het aanbieden van onderwijs
  • het afnemen van toetsen
  • het afronden van onderwijs

De wet geldt voor alle leerlingen met een beperking. Het maakt daarbij niet uit of de beperking fysiek, psychisch, verstandelijk, intellectueel of zintuiglijk is. Het moet wel om een langdurige beperking gaan.

Passend onderwijs en gelijke behandeling

De Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte verplicht een school te onderzoeken of een leerling met behulp van een aanpassing op de school terecht kan of kan blijven. De leerling moet wel zelf om een aanpassing vragen. Bijvoorbeeld extra begeleiding voor een leerling met autisme of hulpmiddelen voor een leerling met een motorische stoornis. Alleen als de aanpassing in redelijkheid niet van de school gevraagd kan worden, geldt het recht op extra ondersteuning niet.

De school beslist of een aanpassing te ingewikkeld of te duur is. Maar het moet die beslissing wel goed motiveren. Als ouders het niet eens zijn met de beslissing, kunnen zij terecht bij het College voor de Rechten van de Mens of bij de Geschillencommissie Passend Onderwijs. Deze onafhankelijke organisaties beoordelen of de school de aanpassing toch moet treffen. De school kan het College ook om advies vragen, of de school en de ouders samen.

De verplichting om te onderzoeken of de leerling op de school van zijn of haar keuze terecht kan blijft ook na de invoering van de Wet Passend Onderwijs bestaan. De scholen maken binnen samenwerkingsverbanden afspraken over de invulling van de ondersteuning aan leerlingen met een beperking en over de verdeling van middelen. Het is dus van belang dat bij deze afspraken de verplichtingen uit de Wet gelijke behandeling op grond van handicap of chronische ziekte worden betrokken.

VN-Verdrag

Het VN-Verdrag inzake de Rechten van Personen met een Handicap vertelt wat landen moeten doen om te komen tot een inclusieve samenleving, die open staat voor mensen met allerlei soorten handicaps. Centrale begrippen in het verdrag zijn inclusie, persoonlijke autonomie en volledige participatie. Het Verdrag richt zich ook op onderwijs. Nederland heeft het Verdrag op 30 maart 2007 ondertekend. Op 14 juli 2016 is het Verdrag geratificeerd. Onlangs ging de ministerraad akkoord met de uitvoeringswet die ratificatie van het Verdrag mogelijk maakt. Het wetsvoorstel wordt nu ter advisering aan de Raad van State voorgelegd.

In de media

Datum

Titel artikel Bron
27-10-2013 SP wil uitstel invoering passend onderwijs Nu.nl
02-07-2013 Passend onderwijs flinke opgave NOS.nl
30-11-2011 Kritiek op plannen passend onderwijs Volkskrant

Wil je iets kwijt over dit onderwerp?