Staatloosheid is een mensenrechtenkwestie!

21 november 2013 - Laatste update 26 januari 2016

Het College voor de Rechten van de Mens hield deze zomer samen met Tilburg University een enquête onder nationale mensenrechteninstituten wereldwijd. Daaruit blijkt dat 60% van de instituten aandacht heeft voor problemen rond staatloosheid, zoals wijzigingen van nationaliteitswetgeving en mensenrechten. Ieder mens heeft recht op een nationaliteit. Een van de aanbevelingen van het rapport luidt dan ook om te zorgen voor meer bewustwording bij de mensenrechteninstituten voor staatloosheid en het opzetten van een netwerk om kennis en ervaringen uit te wisselen. Op deze manier oefenen nationale mensenrechteninstituten wereldwijd meer invloed uit met als doel staatloosheid bestrijden en zorgen dat staatlozen hun mensenrechten kunnen uitoefenen.

Staatloosheid is een mensenrechtenkwestie!

Nationaliteit is een wezenlijk onderdeel van de identiteit van een persoon. Nationaliteit wordt wel de ‘right to have rights’ genoemd: met een nationaliteit heb je toegang tot essentiële mensenrechten. Voor staatlozen is dat niet vanzelfsprekend. Staatlozen zijn uitermate kwetsbaar voor uitbuiting en discriminatie. Zij hebben toegang tot slechts een beperkt aantal mensenrechten, zoals het recht op onderwijs en zorg. Die rechten zijn vastgelegd in het Verdrag betreffende de status van staatlozen uit 1954. Vanuit mensenrechtenperspectief rusten er twee verplichtingen op de overheid. Allereerst om vast te stellen wie staatloos is, zodat diegenen in ieder geval toegang hebben tot de basale grondrechten. Daarnaast moet de overheid staatloosheid bestrijden, om zo het volle genot van álle mensenrechten voor deze personen te verwezenlijken.

De uitkomst van de enquête leidde er mede toe dat staatloosheid als mensenrechtenkwestie deze maand binnen de European Group van nationale mensenrechteninstituten is besproken en op de agenda is gezet. In december wordt hierover verder gesproken binnen de Migration Group, waarvan het College voorzitter is. Met deze activiteiten volgen de Europese mensenrechteninstituten ook een recente oproep van de Raad van Europa op om meer te doen aan de bestrijding van staatloosheid. Ook organiseert het College op 4 december samen met UNHCR het seminar 'Bescherming en rechten van staatlozen in Nederland'.

Lees het rapport en lees ook de blog 'Europe’s National Human Rights Institutions put statelessness on the agenda'.