Mensen met een beperking, ondersteunen of vertegenwoordigen?

14 oktober 2016 - Laatste update 13 december 2016

Nu het VN-verdrag handicap in Nederland van kracht is, moet de wet op curatele voor mensen met een beperking worden afgeschaft. Dat concluderen onderzoekers van de Vrije Universiteit Amsterdam. Zij stellen dat de wet in strijd is met artikel 12 van het verdrag. Dit onderzoek in opdracht van het College voor de Rechten van de Mens is op 14 oktober 2016 gepresenteerd. In het VN-verdrag staat dat maatregelen die over de handelingsbekwaamheid van mensen met een handicap gaan, hen niet verder mogen beperken dan strikt noodzakelijk.

Mensen met een beperking, ondersteunen of vertegenwoordigen?

Curatele is een van de beschermingsmogelijkheden voor meerderjarige mensen met een verstandelijke beperking. Curatele brengt mensen op wie deze maatregel van toepassing is in een situatie vergelijkbaar met die van een minderjarige, namelijk handelingsonbekwaam. Wanneer mensen niet in staat zijn zelf beslissingen te nemen, bijvoorbeeld door een ernstige verstandelijke handicap of een gevorderde dementie, moeten zij niet automatisch handelingsonbekwaam gemaakt worden. Kijkend naar het VN-verdrag moet de focus liggen op ondersteunde besluitvorming met behulp van een vertegenwoordiger.

Het VU-onderzoek gaat over de vraag hoe de verschillende systemen van vertegenwoordiging in Nederland zich verhouden tot artikel 12 van het VN-verdrag handicap en het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Het College voor de Rechten van de Mens heeft belangenverenigingen voor bewindvoering en mentorschap, ervaringsdeskundigen en juridisch experts uitgenodigd voor een dialoog op basis van de onderzoeksresultaten.

Met de uitkomsten van het onderzoek en de dialoog brengt het College een publiek debat op gang over de autonomie van mensen met een beperking die onder curatele, bewindvoering of mentorschap zijn geplaatst en de vraag of de huidige systemen van vertegenwoordiging in Nederland aangepast moeten worden.

Over het VN-Verdrag handicap

Mensen met een beperking hebben het recht om zelfstandig aan de samenleving deel te nemen. Net als ieder ander. Dit recht is vastgelegd in het VN-verdrag handicap, dat per 14 juli 2016 in Nederland geldt. Het verdrag verplicht de overheid om te zorgen voor een samenleving waarin iedereen mee kan doen en keuzevrijheid heeft (inclusieve samenleving). Autonomie, gelijkheid en participatie zijn hierbij het uitgangspunt.