College adviseert over conceptwetvoorstel aanpassing artikel 13 Grondwet

6 februari 2013 - Laatste update 27 januari 2016

Onlangs heeft het College voor de Rechten van de Mens een advies uitgebracht over een conceptwetsvoorstel voor aanpassing van artikel 13 Grondwet. Het huidige artikel 13 is verouderd door de ontwikkelingen in de informatietechnologie. Het wetsvoorstel vervangt de onschendbaarheid van het brief-, telefoon- en telegraafgeheim door het brief- en telecommunicatiegeheim. Daarmee wordt het communicatiegeheim in de Grondwet uitgebreid naar alle communicatiemiddelen.

College adviseert over conceptwetvoorstel aanpassing artikel 13 Grondwet

In het advies benadrukt het College het belang van de aanpassing, omdat niet alleen de communicatievormen en –kanelen zijn veranderd. Ook de mogelijkheden om communicatiemiddelen af te luisteren en af te tappen zijn toegenomen. Het college plaatst in het advies een aantal kanttekeningen bij het conceptwetsvoorstel.

Nationale veiligheid

Voor inbreuk op het brief- en telecommunicatiegeheim is toestemming van de rechter nodig. Maar als de nationale veiligheid in het geding is kan een minister een machtiging verlenen in plaats van de rechter. Het College adviseert om deze uitzondering te laten vervallen. Volgens het College is het beter als in alle gevallen de rechter (en dus niet een minister) van te voren beslist of er een inbreuk op het brief- en telecommunicatiegeheim mag worden gemaakt.

Betrokkenen op de hoogte stellen

Het College is van mening dat bij inbreuk op het communicatiegeheim de betrokkene daar achteraf van op de hoogte moet worden gesteld. Alleen dan wordt de betrokkene in de gelegenheid gesteld om de rechtmatigheid aan te vechten.

Verkeersgegevens

Het wetsvoorstel geldt alleen voor de inhoud van de communicatie en niet voor de verkeersgegevens. De bescherming van verkeersgegevens is geregeld in artikel 10 van de Grondwet. Volgens het College zijn deze met elkaar vervlochten, omdat de communicatiepatronen van individuen meer vertellen over iemands privéleven dan de inhoud van een enkel bericht.

Tot slot mist het College een heldere visie op de toegevoegde waarde van de grondwettelijke grondrechtenbescherming ten opzichte van de bescherming door Internationale en Europese normen. De Europese normen zijn de minimumnorm. Door deze te verankeren in de Grondwet laat Nederland het belang van de normen zien en maakt het deze eigen.

Lees ook het advies