Foto van weerspiegeling van een persoon in een plas regenwater bij tekst over slachtoffers van huiselijk geweld en mensenrechten
Dossier

Huiselijk geweld

In Nederland hebben jaarlijks tussen de 200.000 en 230.000 mensen te maken met ernstig of herhaald huiselijk geweld. Daarmee is dit de meest voorkomende vorm van geweld. Het is ook de meest voorkomende vorm van geweld tegen vrouwen. Want hoewel iedereen slachtoffer kan worden van huiselijk geweld, zijn vrouwen veel vaker slachtoffer van huiselijk geweld dan mannen. De meeste plegers van geweld tegen vrouwen (91%) zijn mannen.

Huiselijk geweld uitgelegd

Onder huiselijk geweld valt veel meer dan je misschien denkt. In het Verdrag van Istanbul is een definitie opgenomen:

"Alle vormen van fysiek, seksueel, psychologisch of economisch geweld dat plaatsvindt binnen het gezin of het huishouden of tussen voormalige of huidige echtgenoten of partners, ongeacht of de dader in dezelfde woning als het slachtoffer verblijft of heeft verbleven."

Huiselijk geweld kan dus gaan over mishandeling van vrouwen, mannen en kinderen. Het gaat ook over mishandeling van ouderen die bij hun kinderen inwonen. Of een ouder of verzorger die een kind slaat of seksueel misbruikt. Maar de definitie laat ook zien dat ‘geweld’ meer inhoudt dan alleen lichamelijke mishandeling. Het gaat ook over gedwongen huwelijk, iemand in huis opsluiten, bedreiging met mishandeling, verwaarlozing en stalking. 

Huiselijk geweld en mensenrechten

Mensenrechten gaan in de eerste plaats over de relatie tussen een burger en de overheid. Maar een belangrijke taak van de overheid is ook om burgers tegen elkaar te beschermen. Dat kan zelfs gaan over dingen die achter de voordeur gebeuren. Natuurlijk kan de overheid niet ieder geval van huiselijk geweld voorkomen. Maar wat voor geweld tegen vrouwen in het algemeen geldt, geldt ook voor huiselijk geweld: de overheid moet er alles aan doen om dit te voorkomen en te bestrijden. Als de overheid onvoldoende doet, dan kunnen verschillende mensenrechten in het geding komen. Bijvoorbeeld het recht op leven. Dit recht komt bijvoorbeeld in het geding als de politie onvoldoende bescherming biedt aan een vrouw die meerdere keren bij de politie meldt dat haar ex-partner haar stalkt en dreigt te vermoorden.

De rol van de overheid

Huiselijk geweld is geen privéprobleem, maar een maatschappelijk probleem. Een probleem dat de overheid moet voorkomen en bestrijden. Als er een geval van geweld is, moet de overheid dit onderzoeken en ervoor zorgen dat er opvang en hulp is voor het slachtoffer. Dat vraagt onder andere om voldoende opvangplaatsen en medische, psychische en juridische bijstand. De hulpverleners moeten deskundig zijn in het omgaan met slachtoffers van huiselijk geweld. Als het gaat om een strafbaar feit, dan moet de pleger van het geweld worden vervolgd en gestraft. De overheid moet er ook voor zorgen dat de plegers niet opnieuw geweld plegen.

Maar ook bij huiselijk geweld geldt dat de overheid iets moet doen aan de oorzaken. Bijvoorbeeld door het uitbannen van vooroordelen over hoe meisjes, vrouwen, jongens en mannen zich horen te gedragen, zowel in het gezin als daarbuiten. En door zich in te zetten voor meer economische zelfstandigheid van vrouwen. Alleen dat draagt bij aan structurele verandering.

Wil je meer weten over de verplichtingen van de overheid op het gebied van geweld tegen vrouwen en/of huiselijk geweld? In het Verdrag van Istanbul staan deze verplichtingen gedetailleerd omschreven. Op deze pagina kun je zien wat het College doet met dit verdrag.

Zelf slachtoffer van huiselijk geweld?

Wie zelf slachtoffer is van huiselijk geweld, of zich zorgen maakt over iemand anders, kan meer informatie vinden op vooreenveiligthuis.nl